| Rok utworzenia | 1983 |
|---|---|
| Powierzchnia | 16457,00 ha |
| Otulina | 10878,00 ha |
| Położenie | Polesie Wołyńskie / Pagóry Chełmskie, Obniżenie Dubieńskie |
| Jednostka odpowiedzialna | Oddział w Chełmie |
Mozaika siedlisk przyrodniczych, warunkuje niezwykłe bogactwo faunistyczne tego obszaru. Pierwszym przejawem dużego zróżnicowania świata zwierząt jest awifauna. Torfowiska węglanowe stanowią jedną z ostoi ptaków w Polsce, w której stwierdzono 150 gatunków ptaków, z czego 83 gniazdujących. Wśród bogatej awifauny występującej na torfowiskach, jednym z najcenniejszych przedstawicieli jest wodniczka – gatunek zagrożony wyginięciem w skali świata. Chełmskie Torfowiska Węglanowe są drugim co do wielkości lęgowiskiem tego rzadkiego ptaka. Równie rzadko spotykanym gatunkiem jest dubelt, znany z późnowieczornych i nocnych toków. Gniazduje tu również rycyk, krwawodziób, bąk, podróżniczek, zielonka oraz kropiatka, a także ptaki drapieżne otwartych przestrzeni - błotniak stawowy i łąkowy. Na torfowiskach oraz przyległych do nich łąkach i polach żerują pustułki. Ponadto, w niedostępnych, podmokłych drzewostanach gnieżdżą się bociany czarne i żurawie. Na obrzeżach kompleksów leśnych, graniczących z łąkami i torfowiskami, zakładają gniazda orliki krzykliwe. Poza licznymi dzięciołami: dużym, średnim, czarnym i dzięciołkiem występuje tu rzadki dzięcioł białogrzbiety. Z kolei charakterystycznym ptakiem grądów jest kontrastowo ubarwiona muchołówka białoszyja. Gromadę ptaków reprezentują również gatunki związane z otwartymi zbiornikami wodnymi: bielik, łabędź niemy, perkozy: dwuczuby, rdzawoszyi, zausznik, perkozek oraz mewa śmieszka, której liczna kolonia znajduje się na zbiorniku wodnym w Stańkowie. Z wód otwartych korzystają również rybitwy. W przyległych do zbiorników wodnych szuwarach oraz ciekach wodnych: ujrzeć można bączka, zimorodka, czaple siwą i białą. Okoliczne łąki licznie zasiedla derkacz, czajka i kszyk.
Torfowiska zamieszkują różne gatunki płazów, m.in.: traszka zwyczajna, kumak nizinny, żaba moczarowa, ropuchy: szara, zielona i paskówka oraz rzekotka drzewna. W gromadzie gadów najbardziej charakterystyczny dla całego Polesia jest żółw błotny. Spotkać go można niemal w każdym fragmencie Parku, lecz największe lęgowiska zlokalizowane są w okolicach Sawina.
Świat ssaków reprezentują tu szczególnie liczne zwierzęta łowne, wśród których największe z nich -jelenie i łosie mają wyjątkowo dogodne warunki do wzrostu i rozmnażania, znajdując swoje ostoje w niedostępnych częściach Parku, takich jak rezerwaty torfowiskowe czy podmokłe lasy. Niemal na każdym cieku wodnym można spotkać bobry. Coraz częstsze są też spotkania z wilkami, dla których do niedawna teren ten był jedynie kanałem migracyjnym, a obecnie jest miejscem ich stałego bytowania. Jednak najciekawszą grupą ssaków występujących w Parku są nietoperze. Spotkać tutaj można aż 13 gatunków spośród 21 żyjących w Polsce. Trzy z rozpoznanych gatunków: borowiaczek, mroczek posrebrzany i nocek Bechsteina są zagrożone wyginięciem.
Niezwykle bogata jest tutaj również fauna bezkręgowców. Na torfowiskach węglanowych żyje ponad 850 gatunków motyli (40% występujących w Polsce), najcenniejsze z nich to szlaczkoń szafraniec i erate, czerwończyk fioletek i nieparek, mieniak strużnik i tęczowiec, modraszki: telejus, nausitous, alkon oraz zagrożone wyginięciem przeplatki maturna i aurinia. Populacja przeplatki aurini na Chełmskich Torfowiskach Węglanowych jest jedną z liczniejszych w Polsce. Wśród owadów na szczególną uwagę zasługuje również objęta ścisłą ochroną gatunkową ważka — zalotka większa oraz chrząszcz z rodziny kózkowatych zamieszkujący fragmenty lasu ze starodrzewem — kozioróg dębosz.