Podsumowanie roku buka zwyczajnego Fagus sylvatica w Zespole Lubelskich Parków Krajobrazowych

2025 rok w Zespole Lubelskich Parków Krajobrazowych przebiegał pod rozłożystą koroną buka zwyczajnego. Drzewa o wyjątkowym znaczeniu dla siedlisk leśnych czterech parków krajobrazowych: Szczebrzeszyńskiego, Krasnobrodzkiego, Południoworoztoczańskiego i Skierbieszowskiego. Wybór tego drzewa na gatunek roku 2025 nie był przypadkowy. W tym czasie swoją 30 rocznicę powstania obchodzi Skierbieszowski Park Krajobrazowy, w którym buk dominuje w kompleksach leśnych. Poza tym to tam jest to drzewo wyjątkowe. W Skierbieszowskim  Parku Krajobrazowym lasy bukowe wykształciły się na siedlisku grądowym i występują poza północno-wschodnią ścisłą granicą zasięgu. Lasy nie tworzą tutaj zwartych drzewostanów, znajdują się głównie na głębokich lessach, gdzie wywóz drewna jest trudny ze względu na głębokie wąwozy i wyniesienia. Tutejsze buki wyróżniają się dorodnością i ekspansywnością.

W związku z tak pięknym jubileuszem pojawił się pomysł na posadzenie symbolicznych buków na terenie Skierbieszowskiego Parku Krajobrazowego. Drzewka z pamiątkową tabliczką pojawiły się koło Gminnego Ośrodka Kultury i Samorządowego Przedszkola w Skierbieszowie. Miejscowości, od której park wziął swoją nazwę. Ale także koło Szkoły Podstawowej w Siennicy Nadolnej. Sadzonki buków mogli również dostać mieszkańcy z terenu Skierbieszowskiego Parku Krajobrazowego, które były rozdawane podczas Dnia Dziecka w Skierbieszowie.

Działania dotyczące gatunku roku Zespołu Lubelskich Parków Krajobrazowych skupiły się głównie na edukacji. Powstała prezentacja, która ułatwiła prowadzenie pogadanek w placówkach oświatowych. O tym jak rozpoznać buk, o jego właściwościach jak i organizmach z nim związanych chętnie dowiadywali się zarówno ci najmłodsi, jak i starsi. Dużo osób wzięło także udział w naszych konkursach plastycznych. Zarówno w konkursie „Pierwsze spotkanie z przyrodą – zmalujmy to razem ! Buczyny w krajobrazie” organizowanym przez Oddział w Lubartowie jak i „Roztocze malowane – Mieszkańcy buczyn” organizowanym przez Oddział w Zamościu.

Zaś pracownicy ZLPK poszczególnych Oddziałów wyruszyli aby odnaleźć i sfotografować najpotężniejsze buki, które są pomnikami przyrody. I tak okazało się, że potężne drzewa można spotkać nie tylko we wcześniej wymienionych parkach krajobrazowych, ale również w Parku Krajobrazowym Lasy Janowskie i Krzczonowskim Parku Krajobrazowym. Piękny pomnikowy buk zwyczajny „Adam Zamoyski” rośnie w zabytkowym parku Muzeum Zamoyskich w Kozłówce na terenie Kozłowieckiego Parku Krajobrazowego.

Wybór drzewa na gatunek roku Zespołu Lubelskich Parków Krajobrazowych okazał się trafnym wyborem. Drzewa są ważnym elementem wzmacniającym piękno krajobrazu. Dzięki naszym działaniom słuchacze zwrócili baczniejszą uwagę na rolę drzew nie tylko w przyrodzie, ale także w życiu człowieka.

Tekst: Małgorzata Grabek ZLPK Oddział w Zamościu