NOCNE POHUKIWANIA 2026 - PODSUMOWANIE

W lutym 2026 roku w województwie lubelskim odbył się cykl wydarzeń edukacyjnych „Nocne pohukiwania”, poświęconych sowom – tajemniczym nocnym ptakom. Spotkania miały charakter edukacyjny i terenowy, dzięki czemu uczestnicy mogli poznać zwyczaje, biologię oraz głosy sów, a także spędzić czas w bezpośrednim kontakcie z przyrodą. Wydarzenia organizowane w różnych częściach regionu przyciągnęły miłośników przyrody, rodziny z dziećmi oraz osoby zainteresowane nocnym życiem lasu. Łącznie w spotkaniach udział wzięły 342 osoby.

Tegoroczne „Nocne pohukiwania” rozpoczęły się 06 lutego w Szklarni w Ostoi Konia Biłgorajskiego, gdzie pomimo mroźnej aury zgromadziło się 30 osób. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Oddział w Janowie Lubelskim. Celem spotkania było przybliżenie uczestnikom wiedzy o sowach występujących w Polsce, ich roli w ekosystemie, obalanie mitów i przesądów związanych z tymi ptakami oraz zachęcanie do ochrony przyrody. Wydarzenie przyciągnęło miłośników nocnego życia lasu i okolicznych rodzin, które mogły zobaczyć, jak nietypowo zbudowane są pióra sów i jak różnorodne są ich głosy.

 W Kazimierskim Parku Krajobrazowym spotkanie odbyło się w dniu 07 lutego na terenie Muzeum Zamku w Janowcu i zgromadziło 62 osoby. Wydarzenie zostało zorganizowane przez pracowników Ośrodka Edukacji Ekologicznej w Sobieszynie. Prelekcję poprowadził Marcin Jabłoński (OEE Sobieszyn). Oprócz ciekawostek związanych z sowami mogliśmy dowiedzieć się o wielu obserwacjach tych ptaków z naszych parków krajobrazowych. W wydarzeniu uczestniczyły osoby zarówno z województwa lubelskiego jak i mazowieckiego, a wśród nich fotografowie przyrody, którzy podczas spotkania dzielili się z nami historiami ze swoich obserwacji sów. Podczas nocnego spaceru, uczestnicy mogli obejrzeć dwa gatunki sów – płomykówkę i puszczyka. Spotkanie zakończyło się wspólnym ogniskiem i rozmowami o sowach i przyrodzie.

Kolejne spotkanie odbyło się 13 lutego w Brzeźnie na terenie Ośrodka Edukacyjno-Muzealnego, gdzie zgromadziło się blisko 50 osób. Wydarzenie zostało przeprowadzone przez Oddział w Chełmie. Uczestnicy zapoznali się z  gatunkami sów występujących w Polsce oraz mogli obejrzeć eksponaty muzealne czterech gatunków: puchacza, puszczyka, uszatki i płomykówki. Po części edukacyjnej odbył się terenowy wyjazd do Lasu Żalińskiego w obrębie Chełmskiego Parku Krajobrazowego, gdzie uczestnicy, wyposażeni w latarki, mieli okazję obserwować puszczyka. Spotkanie zakończyło się tradycyjnym ogniskiem.

Tego samego dnia w Konstantynowie Odział w Białej Podlaskiej zorganizował wydarzenie we współpracy ze Szkołą Podstawową im. Adama Mickiewicza w Konstantynowie. Piątkowe spotkanie w murach szkoły zostało poprzedzone przeprowadzeniem konkursu plastycznego – dla uczniów kl. I-IV „Sowa w krajobrazie” oraz technicznego na budkę dla sowy dla uczniów kl. V-VIII. Wydarzenie było okazją do rozstrzygnięcia konkursu i przekazania nagród laureatom i wyróżnionym. W spotkaniu uczestniczył Pan Dyrektor ZLPK – Paweł Łapiński, który opowiadał zgromadzonym na temat inwentaryzacji sów w Skierbieszowskim Parku Krajobrazowym. W kolejnej części został wyświetlony film „Sowy Polski” autorstwa Artura Tabora, a po nim chętni uczniowie wzięli udział w quizie sprawdzającym zapamiętane treści na temat biologii sów (budowy, preferencji pokarmowych, gatunków, zagrożeń i sposobów ich ochrony). Quiz dostarczył wielu pozytywnych wrażeń i był okazją, aby nagrodzić najbardziej aktywnych. Po części stacjonarnej spotkania udaliśmy się do pobliskiego kościoła a później zabytkowego parku na nocne nasłuchy. Blisko 100-osobowej grupie uczestników nie udało się usłyszeć ani zaobserwować sów. Spotkanie zakończono wspólnym ogniskiem.

20 lutego w Niemienicach, przy drewnianej wiacie turystycznej na skraju lasu, zgromadziło się blisko 30 osób. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Oddział w Chełmie na terenie projektowanego Kraszczadzkiego Obszaru Chronionego Krajobrazu. Uczestnicy zapoznali się z  gatunkami sów, obejrzeli „sowie” eksponaty muzealne oraz wysłuchali ich specyficznych głosów. Największą frajdę sprawiało najmłodszym możliwość dotknięcia ptaków i przyjrzenia się budowie ich piór. Główną atrakcją był nocny spacer nieopodal rezerwatu  „Wodny Dół” na trasie o długości około 2,5 km, gdzie udało się usłyszeć odgłosy puszczyków. Wieczór zakończył się ogniskiem przy leśnej wiacie.

27 lutego w gościnnych progach Muzeum Wsi Lubelskiej, odbyła się kolejna odsłona naszego sowiego cyklu – „Nocne pohukiwania”, zorganizowana przez Oddział Lubartów. Skansen nocą ma w sobie coś niezwykłego. Stare chaty, zabytkowe budynki nad rzeką Czechówką, cisza zimowego wieczoru, wypełniona uczestnikami wydarzenia sala Ratusz z Głuska tworzyły scenerię, która przenosiła uczestników w tajemniczy świat sów - nocnych łowców. O swojej pracy i osobistych przygodach z nocnych inwentaryzacji sów w parkach krajobrazowych opowiadał Dyrektor ZLPK – Paweł Łapiński. Z kolei o gatunkach sów występujących w Polsce, ich biologii, zwyczajach i ciekawostkach opowiadał Michał Zieliński z Oddziału w Lubartowie. Po części teoretycznej przyszedł moment najbardziej wyczekiwany – nocne wyjście w teren. W okolicy cerkwi z Tarnoszyna odzywał się puszczyk. Przemieszczał się niemal jak duch, udowadniając swój bezszelestny lot. Jego pohukiwanie, niosące się nad odtworzoną w skansenie dawną wsią, robiło jeszcze niesamowite wrażenie. Na zakończenie – ognisko, tradycyjne pieczenie kiełbasek, integracja uczestników, rozmowy o przyrodzie z sowim pohukiwaniem w tle.

Tego samego wieczoru wydarzenie „Nocne pohukiwania” odbyło się w Miejskim Domu Kultury w Szczebrzeszynie, w którym uczestniczyło 40 osób. Podczas spotkania, uczestnicy mogli poznać wiele ciekawostek o sowach, ich przystosowaniach do nocnego trybu życia oraz wyjątkowych cechach, które czynią je jednymi z najbardziej fascynujących ptaków drapieżnych. Szczególną część prezentacji poświęcono głosom sów –  w jaki sposób i dlaczego się ze sobą porozumiewają. Po części wykładowej odbył się quiz który wzbudził duże zainteresowanie i dostarczył wiele emocji, zwłaszcza najmłodszym uczestnikom. Ostatnim punktem wydarzenia był spacer przyrodniczy i nasłuchiwanie sów w miejscowości Topólcza na terenie Szczebrzeszyńskiego Parku Krajobrazowego. Trasa licząca około 4,5 km prowadziła leśnymi ścieżkami. Uczestnicy mieli okazję nie tylko usłyszeć sowy, ale także zobaczyć  w ich naturalnym środowisku.

Cykl „Nocne Pohukiwania” pokazał, jak duże zainteresowanie wzbudza przyroda obserwowana po zmroku. Spotkania były okazją nie tylko do zdobycia wiedzy o sowach występujących w Polsce, ale również do bezpośredniego kontaktu z naturą podczas nocnych spacerów. Zimowe wieczory spędzone w lasach, parkach i muzeach pozwoliły uczestnikom doświadczyć wyjątkowej atmosfery nocnej przyrody i usłyszeć charakterystyczne pohukiwania sów. Dziękujemy wszystkim uczestnikom za obecność i wspólnie spędzony czas. Mamy nadzieję, że spotkamy się ponownie podczas kolejnej edycji wydarzenia w przyszłym roku.

Tekst: Sylwia Odrzywolska ZLPK Oddział w Janowie Lubelskiem, Michał Zieliński ZLPK Oddział w Lubartowie, Kamil Taras ZLPK Oddział w Chełmie, Marek Łukasiak ZLPK OEE Sobieszyn, Magdalena Żychowska ZLPK Oddział w Białej Podlaskiej, Patryk Zarzycki ZLPK Odział w Zamościu