„Nadbużańska Przyroda - nietoperz nasz sąsiad”

Pracownicy Oddziału w Białej Podlaskiej zostali zaproszeni do współpracy w zakresie edukacji ekologicznej z jednostkami zajmującymi się m.in. ochroną przyrody na wspólnym terenie - Regionalną Dyrekcją Ochrony Środowiska w Lublinie Wydział Spraw Terenowych I w Białej Podlaskiej oraz Nadleśnictwem Chotyłów.

Pierwszym wspólnym wydarzeniem była prelekcja pn. „Nadbużańska przyroda – nietoperz nasz sąsiad” w Szkole Podstawowej im. Orła Białego w Kobylanach na temat nietoperzy i wyjście w teren do pobliskiego Fortu Twierdzy Brzeskiej w Kobylanach, w celu poszerzenia wiedzy na temat hibernującej populacji mopka zachodniego (Barastella barbastellus).

W/w szkoła znajduje się w granicach podległego nam Nadbużańskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu, zaś Fort K – Kobylany, w jego bezpośrednim sąsiedztwie, to jednocześnie teren Nadleśnictwa Chotyłów oraz Obszar Natura 2000 Terespol PLH060053.

W prelekcji uczestniczyli uczniowie kl. IV i V, którzy w oparciu o prezentację multimedialną mieli możliwość zapoznać się z cechami budowy, biologią i różnorodnością tych ciekawych ssaków, ale także z zagrożeniami, które mogą powodować zmniejszenie ich liczebności i sposobami ochrony. Działania ochronne w postaci wywieszania letnich kryjówek - budek realizuje na tym terenie Nadleśnictwo Chotyłów. Ponadto w zimowych kryjówkach – fortach zostały zamontowane przez pracowników RDOŚ w Lublinie, jak i Nadleśnictwa Chotyłów specjalne deski, które ułatwiają znalezienie dogodnego miejsca na okres hibernacji.  Kontrola tych obiektów jest realizowana już od kilkunastu lat w styczniu/lutym, my włączyliśmy się do niej po raz drugi.

Z powodu niekorzystnych warunków atmosferycznych, jak również specyfiki fortów jako miejsca niebezpiecznego - w wyjściu terenowym nie wzięli udziału uczniowie a ich nauczyciel biologii p. Elżbieta Artemuk, jak również: p. Milena Kiryluk – p.o Naczelnika Wydziału Spraw terenowych I w Białej Podlaskiej RDOŚ w Lublinie, p. Małgorzata Bielak – starszy specjalista służby leśnej oraz pracownicy ZLPK. Kontrola zimowiska w Forcie w Kobylanach potwierdziła obecność dwóch osobników mopka zachodniego (Barastella barbastellus).

Kolejny odwiedzony przez nas Fort VII w Łobaczewie okazał się bardziej dogodny dla nietoperzy – w nim doliczyliśmy się 29 osobników mopka zachodniego a 3 osobniki nie zostały zidentyfikowane, z uwagi na ich obserwację ze znacznej odległości.

Forty, bunkry, jaskinie – to najdogodniejsze zimowe schronienia nietoperzy, jednakże ich odwiedzanie przez przypadkowe osoby może być postrzegane jako niepokojenie. Kontrola ich zimowisk musi odbywać się za zgodą RDOŚ i jest zakazana dla osób postronnych.

Rozpowszechnianie wiedzy na temat nietoperzy oraz monitoring ich występowania wpisuje się w realizowaną w Zespole Lubelskich Parkach Krajobrazowych zasadę łączenia edukacji z inwentaryzacją a współpraca z innymi jednostkami daje szansę na skuteczniejsze działanie.

Dziękujemy w szczególności dla nauczyciela biologii - p. Elżbiety Artemuk, która współpracuje z nami w zakresie edukacji przyrodniczej od kilkunastu lat. Jest otwarta na wszelkie działania i zaszczepia w swoich podopiecznych wrażliwość i szacunek do świata rodzimej przyrody. Jest niejako gwarantem, że tematyka nietoperzy zostanie rozpowszechniona wśród innych uczniów Szkoły Podstawowej w Kobylanach.

Warto jeszcze zaznaczyć, że odwiedzone przez nas forty Twierdzy Brzeskiej są obiektami zabytkowymi, wpisanymi do rejestru zabytków jako unikalny zespół budownictwa fortecznego z przełomu XIX w./XX w.

Tekst: M. Żychowska

Zdjęcia: M. Bielak/Nadleśnictwo Chotyłów, Zyta Chajkaluk/ZLPK