Bocianie odloty

Przełom sierpnia i wrzesień to czas odlotów bocianów na zimowiska do Afryki. Pod koniec lipca i początku sierpnia bociany gromadzą się w kilkudziesięcioosobowych grupach na tzw. sejmikach bocianich. Pobliskie pola,  łąki i nieużytki, stają się miejscem intensywnego żerowania, które pozwala im nabrać sił i zgromadzić odpowiednią ilość tłuszczu do długiej i wymagającej podróży. Widok sejmików bocianich zwiastuje masowy odlot bocianów. Proces ten jest jednak rozciągnięty  w czasie i może trwać od drugiej połowy sierpnia do początku października. Osobniki, które nie wyprowadzały w tym roku lęgów lub z różnych przyczyn je utraciły mogą wylatywać nawet pod koniec lipca. Później lecą ptaki młode, dopiero po pięciu dziesięciu dniach odlatują ptaki dorosłe, które wyprowadziły lęgi.

 W tym roku pierwsze  bociany przyleciały do naszego województwa już pod koniec lutego by założyć swoje rodziny i wychować młode. Przez pól roku obserwowaliśmy nieustające zmagania bocianów przy budowie gniazd i wychowaniu młodych.

Dla bocianów był to trudny rok. Zimna wiosna i wyjątkowo gorące lato  nie pomagały im w tym. Ciągle powiększający się deficyt wody, wysychanie rzek i starorzeczy miało odzwierciedlenie w spadającej liczbie młodych.

Widząc mniejsze przywiązanie dorosłych bocianów do gniazda i wzmożony, krążący ruch  wysoko na niebie, testujący prądy powietrzne byliśmy świadkami przygotowań  przed długim, ok. 10-12 tys. kilometrowym lotem na zimowiska by przetrwać zimę w terenie bardziej obfitym w pożywienie.

W 2026 roku Zespół Lubelskich Parków Krajobrazowych Odział w Białej  Podlaskiej chcąc pogłębić wiedzę na temat tego gatunku ptaka zorganizował cykl konkursów: wiedzy o bocianie białym i rysunkowych, do których przystąpiło ponad tysiąc uczestników. W czerwcowym rajdzie pt. „Szlakiem bociana białego”  zorganizowanym w związku z obchodami Święta Parków Krajobrazowych Województwa Lubelskiego w Terespolu wzięło udział ok. 170 osób z powiatu bialskiego. Grupa z Białej Podlaskiej do Terespola miała do pokonania ponad stu kilometrową trasę.

Pragnąc przybliżyć najmłodszemu pokoleniu potrzebę ochrony popularnego jeszcze na terenach Polski wschodniej ptaka, w tym roku po raz pierwszy przeprowadzono akcję wakacyjną dla dzieci  z terenu NOCK w Terespolu  „Zostań wolontariuszem policz z nami bociany”. Dzieci miały możliwość własnoręcznie dokonać pomiaru lokalizacji gniazd bocianich na terenie swojego miasta za pomocą GPS oraz przy pomocy lornetki sprawdzić ilość młodych w gnieździe.  

Przełom czerwca i lipca w Zespole Lubelskich Parków Krajobrazowych to okres wzmożonej pracy przy liczeniu młodych bocianów.

W 2024 roku służba parków zakończyła liczenie bocianów w 17 parkach krajobrazowych.

W 2026 roku pracownicy parków krajobrazowych kontynuowali monitoring bocianów w dwóch parkach krajobrazowych województwa lubelskiego „Podlaski Przełom Bugu” i „Lasy Janowskie”  i przeprowadzili inwentaryzacje w 3 obszarach chronionego krajobrazu: Dołhobyczowski OCK, Czerniejowski OCK, Poleski OCK

Łącznie przeprowadzano monitoring: 264 gniazd bociana białego, z których wyprowadzono 363 młode bociany.

Park Krajobrazowy „Podlaski Przełom Bugu”: 224 gniazda bociana białego - 289 młodych bocianów Park Krajobrazowy „Lasy Janowskie”: 40 gniazd bociana białego  - 74 młode bocianów

 W trakcie inwentaryzacji doliczono się 200 gniazd bociana białego, z których wyprowadzono 120 młodych bocianów.

Czerniejowski OCK: 9 gniazd bociana białego – 8 młodych bocianów

 Dołhobyczowski OCK:19 gniazd bociana białego - 22 młode bocianów

 Poleski OCK: 172 gniazda bociana białego – 90 młodych bocianów

Wyniki inwentaryzacji z 17 parków krajobrazowych i 13 OCK, które były prowadzone  w latach 2022 – 2026:

Oddział Biała Podlaska (1 park, 3 OCK) – 469 gniazd – 629 mł.

Park Krajobrazowy „Podlaski Przełom Bugu”– 224 gniazda - 351 mł.

NOCK (pow. bialski) – 196 gniazd  – 217 mł.
ROCK – 21 gniazd – 21 mł.
ŁOCK – 28 gniazd  – 40 mł.

Razem 3 OCK – 245 gniazd – 278 mł.

Oddział Janów Lubelski: ( 1 park, 2 OCK) –  54 gniazd – 103 mł.

Park Krajobrazowy „Lasy Janowskie”  – 36 gniazd – 73 mł.

Roztoczański OCK – 5 gniazd bociana białego – 9 mł.
Kraśnicki OCK – 13 gniazd bociana białego – 21 mł.

Razem 2 OCK – 18 gniazd – 30 mł.
                        

Oddział Chełm (4 parki, 1 OCK) – 685 gniazd – 901 mł.

Sobiborski PK – 73 gniazda – 117 mł.

Strzelecki PK – 103 gniazda – 152 mł.

Poleski PK – 107 gniazd – 163 mł.

Chełmski PK – 139 gniazd – 240 mł.

4 parki – 422 gniazda – 672 mł.

Grabowiecko – Strzelecki OCK – 91 gniazd – 139 mł.

Poleski OCK: 172 gniazda bociana białego – 90 mł.

Razem 2 OCK – 263 gniazda bociana białego- 229 mł.

Oddział Lubartów (6 parków, 3 OCK) – 347 gniazd - 583 mł.

Kozłowiecki PK – 12 gniazd – 15 mł.

Nadwieprzański PK – 25 gniazd – 40 mł.

PK „Pojezierze Łęczyńskie” – 67 gniazd – 108 mł.

Kazimierski PK – 16 gniazd – 18 mł.

Wrzelowiecki PK – 4 gniazda – 4 mł.

Krzczonowski PK – 11 gniazd – 26 mł.

6 parków – 135 gniazd – 211 mł.

OCK „Pradolina Wieprza” – 155 gniazd – 279 mł.

Chodelski OCK – 24 gniazda – 38 mł.

OCK „Kozi Bór” – 33 gniazda – 55 mł.

Czerniejowski OCK: 9 gniazda – 8 mł.

Razem 4 OCK – 221 gniazd – 380 mł.

Oddział Zamość (5 parków, 1 OCK) – 308 gniazd –  360 mł.

PK Puszczy Solskiej – 6 gniazd – 10 mł.

Szczebrzeszyński PK – 29 gniazd – 39 mł.

Południoworoztoczański PK – 1 gniazdo – 1 mł.

Skierbieszowski PK – 87 gniazd – 114 mł.

Krasnobrodzki PK – 47 gniazd – 68 m

5 parków – 170 gniazd – 232 mł.

NOCK (pow. hrubieszowski) – 138 gniazd – 128 mł.

Dołhobyczowski OCK - 19 gniazd bociana białego - 22 młode bocianów

Razem 2 OCK – 157 gniazd – 150 mł.

Łącznie doliczono się: 1881 gniazd bociana białego i 2606 młodych.

17 PK – 987 gniazd – 1539 mł.

13 OCK – 894 gniazda – 1067 mł.

Tekst: Z. Chajkaluk Oddział Biała Podlaska

Zdjęcia: Z. Chajkaluk, M.Żychowska