Wrzelowiecki Park Krajobrazowy
Ośrodek Zamiejscowy w Janowie Lubelskim

Wrzelowiecki Park Krajobrazowy utworzony w 1990 roku położony jest w środkowo-zachodniej części Wyżyny Lubelskiej. Obszar ten cechuje niezwykle urozmaicona rzeźba terenu, którą tworzą strome krawędzie doliny Wisły oraz liczne imponujące wąwozy lessowe, suche doliny, zagłębienia bezodpływowe o charakterze krasowym lub sufozyjnym, a także piaszczyste wydmy i równiny denudacyjne.

Istotnym elementem krajobrazu Parku jest dawny kamieniołom położony na południe od wsi Piotrawin, gdzie odsłania się jeden największych i najpiękniejszych w Europie profili geologicznych ukazujących skały węglanowe bogate w skamieniałości pochodzące z końca okresu kredowego. Jest to również znakomity punkt widokowy na rozległą panoramę doliny rzeki i jej dziczejącego koryta z piaszczystymi plażami - łachami. Na jednej z wiślanych wysp, w pobliżu Kaliszan, odbywają się co roku obozy ornitologiczne.

Niecałe 40% powierzchni parku zajmują lasy ze znacznym udziałem starodrzewu, mające charakter zbliżony do naturalnego. Większe kompleksy leśne występują wzdłuż doliny Potoku Wrzelowieckiego, przepływającego przez centralną część parku. W okolicach Kluczkowic, Franciszkowa i w południowej części parku spotkamy wielogatunkowe bory mieszane z przewagą sosny i dębu oraz grądy z udziałem głównie grabu i dębu.

W krajobrazie parku dominują głównie sady i plantacje owocowe. Sadownikom i ogrodnikom sprzyjają, bowiem w tej okolicy zarówno urodzajne gleby jak i wyjątkowo łagodny klimat. Szczególnie urokliwie wyglądają sady wiosną w porze kwitnienia.

Nasłonecznione zbocza wąwozów oraz wiślanej skarpy są miejscem występowania ciekawych zbiorowisk roślinności stepowej i ciepłolubnej. Szczególnie interesujące zbiorowisko tego typu znajduje się na skarpie w okolicach Kaliszan.

Do najbardziej interesujących gatunków roślin występujących na terenie parku należą gatunki górskie: tojad dzióbaty, tojad mołdawski, paprotnik kolczasty, ciemiężyca zielona i lepiężnik biały, rośliny leśne: wawrzynek wilczełyko, lilia złotogłów, parzydło leśne, bluszcz pospolity, barwinek pospolity, naparstnica zwyczajna, turówka wonna, podkolan biały i gnieźnik leśny, gatunki stepowe: wiśnia karłowata, miłek wiosenny, oman wąskolistny, pluskwica europejska i powojnik prosty oraz gatunek piaskolubny - goździk piaskowy.

Wśród fauny muraw kserotermicznych można napotkać wyjątkowo rzadkie okazy, słabo dotychczas zbadanych, bezkręgowców. Do ciekawszych gatunków zwierząt leśnych należy orzesznica oraz borsuk i łasica.  Ptaki wodne gnieżdżące się na stawach w Kluczkowicach reprezentuje m.in. perkoz rdzawoszyi i kokoszka wodna. Na polach uprawnych można usłyszeć coraz rzadszą w Polsce przepiórkę. Na terenie Parku nie ma obecnie rezerwatów przyrody, planuje się utworzenie dwóch rezerwatów leśno-krajobrazowych w celu ochrony najsilniej pociętych wąwozami obszarów porośniętych lasami grądowymi. Jako pomniki przyrody są chronione najcenniejsze okazy dendrologiczne w parku pałacowym w Kluczkowicach oraz grupa starych dębów we Wrzelowcu.

Wrzelowiecki Park Krajobrazowy charakteryzują duże walory kulturowe. Do cenniejszych zabytków należą: gotycki kościół w Piotrowinie z XV w. związany ze znaną legendą o powstałym z grobu Piotrze (Piotrowinie) Strzemieńczyku, barokowy kościół i klasztor bernardynów w Józefowie z XVIII w., również XVIII-wieczny kościół we Wrzelowcu, zespoły pałacowo-parkowe w Kluczkowicach z XIX w. i w Józefowie z pocz. XX w. oraz park podworski w Kamieniu, z pięknym starodrzewem. We wsiach na terenie Parku zachowały się liczne jeszcze zabytki ludowego budownictwa drewnianego, m.in. w Kluczkowicach i Wrzelowcu.

Przez teren parku przebiega znakowany niebieski szlak turystyczny na odcinku Kamień-Piotrawin-Józefów, a w otulinie, koło Chruśliny wytyczono ścieżkę dydaktyczną „Złota Góra” (4 km). Przez park przebiega również znakowany szlak z Kazimierza Dolnego do Kraśnika oraz lokalny szlak rowerowy z Piotrawina do Skrzyniec. Wisła na odcinku sąsiadującym z parkiem stanowi atrakcyjny szlak wodny.

Galeria zdjęć

Dane teleadresowe

Zespół Lubelskich Parków Krajobrazowych

Ośrodek Zamiejscowy w  Janowie Lubelskim

ul. Bohaterów Porytowego Wzgórza 35

23-300 Janów Lubelski

tel.: 15 872 13 74

email:janowlubelski.zlpk@lubelskie.pl