Szczebrzeszyński Park Krajobrazowy
Ośrodek Zamiejscowy w Zamościu

Utworzony w 1991 roku Szczebrzeszyński Park Krajobrazowy to wyjątkowo malowniczy fragment Roztocza Zachodniego. Cechą charakterystyczną tego obszaru są liczne wąwozy lessowe urozmaicające krajobraz pofalowanych pól i terenów leśnych. Średnie zagęszczenie wąwozów na terenie parku wynosi 3 km/km2 a maksymalnie nawet 9 km/km2.Sieć wąwozów położona pomiędzy Szczebrzeszynem a Wywłoczką, nosząca nazwę „Piekiełko” należy do największych i najpiękniejszych w Polsce. Zbocza znajdujących się tu wąwozów potrafią tu być wysokie na kilka metrów, natomiast szerokość ich dna wynosi od kilkudziesięciu centymetrów do 20 metrów. Labirynt wąwozów ciągną się kilometrami i urzekają swoim pięknem.

Najcenniejszymi zbiorowiskami leśnymi są buczyna karpacka, porastająca zbocza wzniesień i głębokich jarów oraz bór jodłowy, występujący w dolnych partiach zboczy i w obniżeniach pomiędzy wzniesieniami. Nasłonecznione zbocza wzgórz i wąwozów pokrywają zbiorowiska roślinności kserotermicznej. Największe ich powierzchnie spotyka się w okolicach Zakłodzia, Kawęczynka oraz na południowy zachód od Szczebrzeszyna. Interesujące jest także torfowisko wysokie na Bagnie Tałandy, porośnięte karłowatą sosną i brzozą omszoną.

Na obszarze parku występują licznie rośliny ciepłolubne, wśród których jest wiele gatunków rzadkich takich jak: szczodrzeniec ruski, pluskwica europejska, zawilec wielkokwiatowy, miodunka miękkowłosa, dzwonek syberyjski, rutewka mniejsza, leniec pospolity, szałwia łąkowa, powojnik prosty, koniczyna pagórkowata i kłosownica pierzasta. Wśród rzadkich roślin są też gatunki górskie: paprotnik kolczysty, paprotnik Brauna, zanokcica skalna, czyściec górski, żywiec gruczołowaty i szałwia lepka. Do ciekawych roślin leśnych należą: gwiazdnica wielkokwiatowa, jaskier kaszubski, marzanka wonna, kosmatka owłosiona i szczodrzeniec zmienny. W grupie roślin torfowiskowych występuje m.in.: wierzba borówkolistna, modrzewnica zwyczajna, przygiełki biała i brunatna, rosiczka okrągłolistna i wełnianka pochwowata.

Wśród awifauny parku możemy zaobserwować m.in. jastrzębia, krogulca, kruka, gila, kląskawkę i zniczka. Ptaki dziuplaki zasiedlające dziuplaste drzewa to m.in.: największy dzięcioł występujący w Polsce – dzięcioł czarny, siniak oraz muchołówka żałobna. Na podmokłych ekstensywnie użytkowanych łąkach możemy spotkać m.in.: krwawodzioba, rycyka oraz kszyka. Natomiast nocne ptaki Parku reprezentowane są przez sowy: puszczyka i płomykówkę.

Ciekawą grupą bezkręgowców występującą w okolicach Szczebrzeszyna są krocionogi, zwłaszcza gatunki górskie. W granicach Parku nie ma rezerwatów przyrody, jest jednak kilka pomników przyrody, z których najciekawsze to kilkusetletnia lipa w Szperówce oraz źródła w dolinie Poru w Zaporzu.

Najcenniejszy zespół zabytkowy znajduje się w Szczebrzeszynie - jedynym mieście na terenie parku. Zachował się tutaj średniowieczny układ urbanistyczny, ruiny zamku z XVI w. grupa cennych XVI-wiecznych obiektów sakralnych: kościół parafialny, kościół i klasztor dominikanów, cerkiew prawosławna i synagoga, kilkadziesiąt domów mieszkalnych z XVIII i XIX w. oraz duży zespół pałacowy rezydencji Zamoyskich z ogromnym parkiem znajdujący się we włączonym w granice miasta Klemensowie. W Radecznicy zachował się zabytkowy XVII-wieczny kościół i klasztor bernardynów w Radecznicy, który stanowi ośrodek kultu św. Antoniego i jest miejscem do którego zmierzają pielgrzymki wiernych. W Sąsiadce znajduje się grodzisko, będące pozostałością jednego z dawnych Grodów Czerwieńskich. Na uwagę zasługują także drewniane roztoczańskie chaty z początku XX w., których najwięcej zachowało się w Lipowcu. Cenny zespół zabytków znajduje się w leżącym na obrzeżu Parku Zwierzyńcu. Zachował się tu zabytkowy układ przestrzenny z XVI w. barokowy „Kościółek na wodzie” (XVIII w.) oraz zespół zabudowań dawnego zarządu ordynacji Zamoyskiej (XVIII – XIX w.).

W Zwierzyńcu mieści się ponadto Dyrekcja Roztoczańskiego Parku Narodowego i podległy jej Ośrodek Edukacyjno-Muzealny.

Przez teren parku przebiegają szlaki piesze, oraz Centralny Szlak Rowerowy Roztocza.

Galeria zdjęć

Dane teleadresowe

Zespół Lubelskich Parków Krajobrazowych

Ośrodek Zamiejscowy w Zamościu

ul. Partyzantów 94

22-400 Zamość

tel.: 84 638 55 06

email: zamosc.zlpk@lubelskie.pl,