Południoworoztoczański Park Krajobrazowy
Ośrodek Zamiejscowy w Zamościu

Południoworoztoczański Park Krajobrazowy położony jest przy granicy z Ukrainą, na pograniczu województwa lubelskiego i podkarpackiego. Cześć podkarpacka parku została utworzona w 1989 roku, część lubelska w 1991.

Park obejmuje całą polską część Roztocza Południowego (zwanego także Roztoczem Wschodnim) z najwyższymi na polskim Roztoczu wzniesieniami Wielkim Działem i Krągłym Gorajem (oba o wysokości 390 m n.p.m.). Jest to teren o silnie urozmaiconej rzeźbie. Wzniesienia charakteryzują się spłaszczonymi wierzchołkami oraz stromymi zboczami, poprzecinanymi licznymi suchymi dolinami, wąwozami i jarami.

Około 67 % powierzchni parku porastają lasy. Grzbiety i zbocza wyższych wzniesień zajmują charakterystyczne dla Roztocza zbiorowiska buczyny karpackiej. W runie buczyn spotkać można wiele rzadkich roślin górskich m.in. czosnek niedźwiedzi,żywiec gruczołowaty, przetacznik górski, lulecznicę kraińską czy sałatnicę leśną. Większość pozostałych lasów to wtórne bory sosnowe. Porastające tereny porolne w miejscu dawnych pół i wysiedlonych wsi ukraińskich.

Bardzo bogaty jest świat zwierzęcy. Wśród awifauny Południoworoztoczańskiego Parku Krajobrazowego spotkać można takie gatunki jak: orlik krzykliwy, puszczyk uralski, bocian czarny, przepiórka, dudek. Większe ssaki reprezentują łoś, jeleń, dzik i sarna. Z ssaków drapieżnych warto wymienić: wilka i rysia. Na uwagę zasługuje występowanie kilku gatunków rzadkich owadów takich jak: modliszka, mieniak tęczowiec, nadobnica alpejska oraz ciepłolubne gatunki mrówek.

Niezwykłą osobliwością geologiczną parku a zarazem atrakcją przyrodniczą i turystyczną są skamieniałe drzewa znajdowane w okolicy wsi Siedliska. Są to skamieniałości powstałe w trzeciorzędzie, przesycone krzemionką, przy czym zachowały kształt i formę fragmentów pni drzew z dobrze widoczną korą i czytelnymi słojami. Jest to największe skupisko tego typu szczątków w Polsce. Interesujące są również wychodnie wapiennych skał.  Te najbardziej okazałe to „Diabelski Kamień” pod Dahanami oraz „Świątynia Słońca” czyli grupa malowniczych głazów koło Nowin Horynieckich.

W granicach parku zachowały się intersujące zabytki. Najciekawsze z nich to drewniane cerkwie greckokatolickie. Tereny te, bowiem zasiedlone były do 1947 r. przez ludność ukraińską, która w ramach powojennej niesławnej akcji „Wisła” została przesiedlona na tzw. „Ziemie odzyskane”.  Najładniejsze drewniane  cerkiewki spotkamy w Hrebennem, Prusiu i Woli Wielkiej. W Werchratej i Siedliskach stoją równie interesujące cerkwie murowane w stylu rosyjsko-bizantyjskim. Inną pamiątką po dawnych mieszkańcach tych ziem są kamienne krzyże bruśnienskie (nazwa wywodzi się od ośrodka kamieniarskiego w Bruśnie). Niegdyś stały we wsiach, obecnie są często jedyną pamiątką po nieistniejących od kilkudziesięciu lat osadach. Godne uwagi są także pozostałości radzieckich umocnień z II wojny światowej. Bunkry i betonowe zapory przeciwczołgowe nazywane są „Linią Mołotowa”.

Południoworoztoczański Park Krajobrazowy to wymarzona okolica do uprawiania turystyki kwalifikowanej: pieszej i rowerowej. Tereny te są jednak dzikie i odludne, należy więc pamiętać o mapie i kompasie i odpowiednim przygotowaniu kondycyjnym. Jednak roztoczańskie krajobrazy wynagrodzą z nawiązką trudy wędrówki. Pomocne w wędrówce mogą być znakowane szlaki piesze, rowerowe (m.in. końcowy fragment polskiego odcinka Centralnego Szlaku Rowerowego Roztocza) oraz wytyczone ścieżki dydaktyczne.

Galeria zdjęć

Dane teleadresowe

Zespół Lubelskich Parków Krajobrazowych

Ośrodek Zamiejscowy w Zamościu

ul. Partyzantów 3

22-400 Zamość

tel.: 84 677 66 16

email: zamosc.zlpk@lubelskie.pl, zpkr@interia.pl