Strzelecki Park Krajobrazowy

Rok utworzenia 1983
Powierzchnia 12026,00 ha
Otulina 11486,00 ha
Położenie Polesie Wołyńskie / Obniżenie Dubieńskie; Wyżyna Wołyńska / Grzęda Horodelska; Polesie Zachodnie / Dolina Środkowego Bugu

Dziedzictwo kulturowe

Na terenie samego Parku najcenniejszym zabytkiem jest Pałac Myśliwski Zamoyskich w Maziarni Strzeleckiej z początków XX w. ze zjawiskowym dębowym kominkiem w Sali balowej projektu warszawskiego architekta Jana Heuricha.

Główna miejscowość związana z Parkiem Krajobrazowym to oddalona o 0,5 km od jego północnych granic Dubienka – wieś gminna z tradycyjnym układem urbanistycznym dawnej miejscowości miejskiej oraz licznymi starymi zabudowaniami z przełomu XIX/XX w. Do najcenniejszych zabytków należy utrzymany w stylu barokowym kościół parafialny p.w. Św. Trójcy z XIX w. z pochodzącym z Radecznicy XVIII wiecznym ołtarzem głównym i obrazem Najświętszej Marii Panny, bizantyjsko-ruska murowana cerkwi z XIX w, dawny ratusz z początku XX w. obecnie siedziba Urzędu Gminy oraz pomniki – na rynku głównym zwieńczony oryginalnym czołgiem T34 postawionym na pamiątkę przekroczenia Bugu przez oddziały I Armii Wojska Polskiego w lipcu 1944 r. oraz ku czci poległych w latach 1939-44 żołnierzy Armii Krajowej, a także rozsiane po okolicach liczne mogiły partyzanckie i żołnierskie. Dalej, 5 km na północ od Dubienki znajduje się malownicza nadbużańska miejscowość Uchańka z kopcem Tadeusza Kościuszki upamiętniającym bitwę z wojskami rosyjskimi stoczoną w 1792 r.

W południowej części Parku, oddalona o 4 km od jego granic położona jest kolejna miejscowość gminna – Horodło. W Horodle zachował się układ urbanistyczny dawnego miasteczka z czworobocznym rynkiem i ulicami wychodzącymi z jego naroży. W parku po środku rynku, w miejscu gdzie kiedyś był ratusz stoją dwa posągi lwów, które prawdopodobnie pochodzą z wyposażenia horodelskiego zamku, a które przed 1939 r. stały obok dworu w Wieniawce. Malownicze usytuowanie na samej skarpie doliny Bugu dopełniają zabytki: późnobarokowy podominikański kościół p.w. Świętego Jacka Matki Boskiej Różańcowej z XVIII wieku, drewniany kościół p.w. Św. Mikołaja Cudotwórcy i Podwyższenia Krzyża Świętego dawna cerkiew unicka z początku XX w. z rokokowym ikonostasem z XVIII w. pochodzącym z Maciejowa na Wołyniu oraz położony na cmentarzu drewniany kościół polskokatolicki p.w. Zmartwychwstania Pańskiego wzniesiony w 1933 r. Dużej wagi historycznej nadaje temu miejscu grodzisko z pozostałościami zamku zwane Wałami Jagiellońskimi z XIV. Tu właśnie doszło do podpisania aktu Unii Horodelskiej. Około 1 km przed wjazdem do Horodła znajduje się kolejne miejsce związane z tym wydarzeniem to Kopiec Unii Horodelskiej usypany w 1861 r. na pamiątkę podpisania unii polsko-litewskiej, odnowiony i podniesiony w roku 1924.