Formy ochrony przyrody

Na terenie Krzczonowskiego Parku Krajobrazowego i jego otuliny istnieje szereg różnych form ochrony przyrody. Są to: obszary Natura 2000, rezerwaty przyrody, pomniki przyrody oraz zespoły przyrodniczo-krajobrazowe. Najcenniejszymi są trzy rezerwaty przyrody:

Rezerwat „Las Królewski”

Jest powierzchniowo największym z parkowych rezerwatów. Obejmuje fragment lasu (48,64 ha) w kompleksie położonym na wschód od Krzczonowa. Jest to głównie las grądowy z domieszką sosny, modrzewia, świerku. W rezerwacie znajduje się także nisza źródliskowa z niewielkim ciekiem wodnym i zbiornikiem. Miejsce to nazywane jest Śmierdzącym Źródełkiem. Nieopodal źródełka rośnie lipa o oryginalnych, fantazyjnych kształtach. Prócz tego na terenie rezerwatu spotyka się także rośliny kserotermiczne, takie jak: zawilec wielkokwiatowy, powojnik prosty czy oman wąskolistny. Jednak najcenniejszym obiektem przyrodniczym jest płat cieszynianki wiosennej, która rośnie tu na jednym z kilku stanowisk w kraju. Płat ów został uznany za powierzchniowy pomnik przyrody. Przez rezerwat prowadzi jedyna na terenie Parku oznakowana ścieżka przyrodnicza.

Rezerwat „Chmiel”

Rezerwat zlokalizowany jest w największym kompleksie leśnym Parku położonym przy zachodnich jego granicach. Powierzchnia rezerwatu to 25,7 ha. Obejmuje on fragment starodrzewu dębowego o wieku ok. 200 lat o bardzo bogatym runie. Występują w nim m.in. podkolany – biały i zielonawy, gnieźnik leśny, miodownik melisowaty, lilia złotogłów, rutewka orlikolistna, wawrzynek wilczełyko i wiele innych. Obecność sędziwych drzew, w tym wielu zwalonych i rozkładających się leśnych olbrzymów nadaje temu miejscu puszczański charakter. Warto dodać, że rezerwat uważany jest także za najdalej na północny-wschód wysunięte naturalne stanowisko buka.

Rezerwat „Olszanka”

Jest najmniejszym z parkowych rezerwatów. Ma powierzchnię 8,75 ha i położony jest niedaleko rez. Chmiel w tym samym kompleksie leśnym. Ma on podobny charakter jak poprzedni, jest to głównie starodrzew dębowy z domieszką grabu i sosny. Prócz tego znajduje się na jego terenie grupa kilkunastu sędziwych buków, które stanowią resztkę starej buczyny. Runo rezerwatu jest bardzo bogate. Stanowią je takie gatunki jak: gnieźnik leśny, miodownik melisowaty, lilia złotogłów, podkolan biały, podkolan zielonawy, czerniec gronkowy, zerwa kłosowa, jaskier kosmaty i inne.

Warto podkreślić, że rezerwat „Chmiel” i rezerwat „Olszanka” mają jednocześnie status ostoi siedliskowych sieci NATURA 2000. I są to jedyne ostoje tej sieci w granicach Parku.

Pomniki przyrody

Ważnym składnikiem systemu ochrony przyrody Parku są pomniki przyrody. Na terenie Parku ustanowiono pomniki przyrody ożywionej i nieożywionej. Do tej drugiej grupy należą cztery źródła w miejscowościach: Krzczonów-Sołtysy, Krzczonów III (Borzęcin), Walentynów i Piotrkówek oraz głazy narzutowe: w Nowinach Żukowskich i w Krzczonowie Sołtysach („Głaz Szwedzki”).

Pomniki przyrody ożywionej, to poza płatem cieszynianki wiosennej w rezerwacie „Las Królewski” głównie okazałe drzewa lub ich grupy. Są nimi: wiąz szypułkowy w Lesie Królewskim, buk pospolity w Lesie Chmielowskim, 3 lipy drobnolistne, rosnące w miejscowości Krzczonów, obręb nr 13 Krzczonów Sołtysy, 3 lipy drobnolistne rosnące obok kościoła w Rybczewicach i 3 dęby rosnące w parku obok szkoły w Rybczewicach.

Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe

Krzczonowski Park Krajobrazowy może się poszczycić obecnością aż dwóch form ochrony przyrody stosunkowo rzadko ustanawianych. Są to zespoły przyrodniczo-krajobrazowe. Za taką formę zostało uznane wzgórze ostańcowe „Szabałowa Góra” w miejscowości Majdan Policki gmina Krzczonów, na północy Parku oraz tzw. „Kamienny Wąwóz” w miejscowości Policzyzna również w gminie Krzczonów. W zespole przyrodniczo-krajobrazowym „Kamienna Wąwóz” na odkrytych skałach wapiennych można znaleźć lublinit – rzadki minerał będący igiełkowatą odmianą kalcytu, która występuje w postaci białej pilśni.

Od zachodu do otuliny Krzczonowskiego PK przylega Czerniejowski Obszar Chronionego Krajobrazu.