Chełmski Park Krajobrazowy

Rok utworzenia 1983
Powierzchnia 16457,00 ha
Otulina 10878,00 ha
Położenie Polesie Wołyńskie / Pagóry Chełmskie, Obniżenie Dubieńskie

Dziedzictwo kulturowe

Do dzisiaj zachowały się wyróżniające się w krajobrazie Parku i jego okolic wczesnośredniowieczne grodziska w: Sajczycach, Przysiółku, Busównie, Tarnowie, Stołpiu i Chylinie. Przykładem architektury XVIII i XIX w. są pałace i parki podworskie w Srebrzyszcze, Stawie i Rudzie Hucie. Godnymi uwagi zabytkami są również: ruiny kamiennej wieży mieszkalno-sakralno-obronnej w Stołpiu z X-XI w., późnobarokowy kościół w Sawinie i drewniany kościółek w Przysiółku z XVIII w., neogotycki kościół w Świerżach z pocz. XX w. i kościół polsko-katolicki w Zarudni z XIX w.

Najbliżej położonym miastem jest Chełm. W krajobrazie Chełma na wysokim wzniesieniu znajduje się XVIII-wieczna barokowa Bazylika P.W. Narodzenia Najświętszej Marii Panny projektu Pawła Fontany, obok wzniesiona jest XIX-wieczna dzwonnica i zabudowania dawnego pałacu biskupów chełmskich oraz klasztor bazylianów. Cały zespół powstał na miejscu obiektów wcześniejszych, sięgających X wieku. Znajdowało się tutaj grodzisko z okresu wczesnego Średniowiecza. Warto też zwiedzić w Chełmie barokowy kościół Rozesłania Świętych Apostołów z XVIII w. projektu Pawła Fontany wraz z przyległym dawnym Kolegium Pijarów, Zespół Reformacki z poł. XVIII w. złożony z kościoła p.w. Andrzeja Apostoła i klasztoru Reformatów również projektu architekta o włoskich korzeniach Pawła Fontany, XIX-wieczną cerkiew prawosławną p.w. Św. Jana Teologa wybudowaną na potrzeby stacjonujących wojsk carskich. Ciekawą miejscem – jedynym takim w Europie jest średniowieczna kopalnia kredy – ciąg korytarzy wykuwanych w skale od XVIII do XIX w.